Ogród może mieć kilka metrów kwadratowych albo zajmować setki hektarów. Może dostarczać warzyw i owoców, chronić przed upałem, zatrzymywać wodę deszczową, być miejscem zabawy, odpoczynku lub badań naukowych. Może znajdować się przy domu, na dachu budynku, na ścianie, przy pałacu, szkole czy instytucji naukowej. Istnieją nawet miejsca nazywane ogrodami, których głównymi mieszkańcami wcale nie są rośliny – najlepszym przykładem jest ogród zoologiczny.

Dlatego odpowiedź na pozornie proste pytanie „ogród – co to jest?” okazuje się znacznie ciekawsza, niż mogłoby się wydawać.

Ogród to bowiem nie tylko trawnik, kilka drzew i rabata z kwiatami. To przestrzeń kształtowana przez człowieka, w której spotykają się przyroda, kultura, historia, architektura i potrzeby ludzi. Współczesne ogrody coraz częściej otrzymują również nowe zadania – pomagają zatrzymywać deszczówkę, zwiększają bioróżnorodność, dostarczają żywności i tworzą schronienie dla wielu organizmów.

Ogród – co to jest? Definicja

Najprościej mówiąc, ogród to celowo zagospodarowana przestrzeń, w której człowiek wykorzystuje i kształtuje roślinność oraz inne elementy krajobrazu w określonym celu.

Może nim być wypoczynek, produkcja żywności, dekoracja otoczenia, edukacja, badania naukowe, ochrona przyrody albo połączenie kilku funkcji jednocześnie.

Typowy ogród może zawierać:

• drzewa i krzewy,
• kwiaty i byliny,
• trawnik lub łąkę,
• warzywa, owoce i zioła,
• ścieżki i tarasy,
• kamienie oraz żwir,
• oczka wodne, stawy i strumienie,
• altany, pergole i ławki,
• miejsca przeznaczone dla ludzi i zwierząt.

Nie istnieje więc jeden uniwersalny wzór ogrodu. Ogród jest przede wszystkim świadomie ukształtowaną przestrzenią.

Co oznacza słowo „ogród”?

Samo słowo ma interesującą historię. Jest związane z ideą przestrzeni ogrodzonej, wydzielonej od otoczenia. Podobny ślad językowy znajdziemy również w innych językach europejskich.

Pierwotny ogród był więc miejscem chronionym – przed dzikimi zwierzętami, niekorzystnymi warunkami czy dostępem osób z zewnątrz.

Z czasem jego funkcja bardzo się zmieniła.

Ogród przestał służyć wyłącznie uprawie. Stał się również symbolem dobrobytu, miejscem reprezentacyjnym, przestrzenią wypoczynku, a w niektórych kulturach nawet miejscem kontemplacji i duchowego wyciszenia.

Konsultacja ogrodnicza czy projekt ogrodu — czym się różnią i co wybrać?

Historia ogrodów jest prawie tak stara jak historia cywilizacji

Kiedy człowiek zaczął prowadzić osiadły tryb życia i uprawiać rośliny, pojawiła się potrzeba tworzenia przestrzeni przeznaczonych do ich kontrolowanej uprawy.

Już starożytne cywilizacje tworzyły rozbudowane założenia ogrodowe.

W starożytnym Egipcie przy świątyniach i rezydencjach zakładano regularne ogrody z basenami, palmami, drzewami owocowymi i roślinami użytkowymi.

W świecie Persji rozwijała się idea ogrodu jako uporządkowanej, zielonej przestrzeni z wodą, dającej schronienie przed gorącym klimatem. Perskie tradycje ogrodowe wywarły ogromny wpływ na późniejszą sztukę projektowania ogrodów.

Grecy i Rzymianie również doceniali ogrody. Przy rzymskich willach powstawały dziedzińce, fontanny, kolumnady, żywopłoty i dekoracyjne kompozycje roślinne.

A co z wiszącymi ogrodami Babilonu?

To jedna z największych ogrodowych zagadek historii.

Wiszące Ogrody Babilonu zaliczane są tradycyjnie do siedmiu cudów świata starożytnego. Według opisów miały przypominać ogromne, wielopoziomowe tarasy pokryte bujną roślinnością.

Problem w tym, że do dziś nie mamy jednoznacznego dowodu, że słynne ogrody rzeczywiście znajdowały się w Babilonie w formie znanej z późniejszych przekazów.

Paradoksalnie jeden z najsłynniejszych ogrodów świata może więc być również jednym z najbardziej tajemniczych.

Od klasztornego zielnika do pałacowego parku

W średniowiecznej Europie ogromną rolę odgrywały ogrody klasztorne. Uprawiano w nich warzywa, owoce, zioła oraz rośliny wykorzystywane w ówczesnym lecznictwie.

Renesans przyniósł zupełnie inne spojrzenie na ogród. Coraz większą rolę zaczęły odgrywać geometria, perspektywa, rzeźby i fontanny.

Później pojawiły się monumentalne ogrody barokowe. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest Wersal, gdzie ogród miał demonstrować możliwość podporządkowania natury woli człowieka.

Następnie popularność zdobyły angielskie ogrody krajobrazowe, które – paradoksalnie – projektowano tak, aby wyglądały bardziej naturalnie. Zamiast idealnie prostych alei pojawiały się kręte ścieżki, rozległe trawniki, grupy drzew i malownicze zbiorniki wodne.

Historia zatoczyła więc ciekawe koło: człowiek najpierw próbował uporządkować naturę, a później zaczął projektować ogrody tak, aby ponownie wyglądały jak natura.

Po co człowiekowi ogród?

Dawniej odpowiedź była stosunkowo prosta: ogród miał przede wszystkim dostarczać żywności, ziół i innych potrzebnych roślin.

Dzisiaj jego funkcji jest znacznie więcej.

Ogród może być miejscem odpoczynku po pracy, przestrzenią zabawy dla dzieci, letnią jadalnią, miejscem spotkań, domem dla ptaków i owadów, a nawet niewielkim ekosystemem.

Roślinność zapewnia cień, wpływa na lokalny mikroklimat, osłania przed wiatrem oraz częściowo ogranicza nagrzewanie otoczenia. Odpowiednio zaprojektowany teren może również pomagać w zagospodarowaniu wody opadowej.

Dlatego nowoczesne projektowanie ogrodów coraz częściej zadaje nie tylko pytanie:

„Jak ogród ma wyglądać?” ale również: „Jak ogród ma działać?”

I właśnie tutaj zaczyna się ogromna różnorodność współczesnych ogrodów.

Rodzaje ogrodów – jeden ogród, wiele możliwości

Niektóre rodzaje ogrodów powstawały przez setki lat, inne są odpowiedzią na współczesne problemy związane z urbanizacją, klimatem czy ograniczoną przestrzenią.

Ogród przydomowy – najbliżej człowieka

To najbardziej znana forma ogrodu. Ogród przydomowy otacza dom i stanowi naturalne przedłużenie przestrzeni mieszkalnej.

Może zawierać trawnik, taras, rabaty, drzewa, warzywnik, sad, oczko wodne czy miejsce zabaw.

Dobrze zaprojektowany ogród przy domu powinien być nie tylko atrakcyjny wizualnie, lecz przede wszystkim dostosowany do stylu życia jego mieszkańców.

Rodzina z dziećmi będzie potrzebowała innej przestrzeni niż osoba pasjonująca się kolekcjonowaniem roślin.

Ogród permakulturowy – ogród, który współpracuje z naturą

Ogród permakulturowy projektuje się tak, aby naśladował zależności występujące w naturalnych ekosystemach.

Duże znaczenie mają tutaj różnorodność biologiczna, oszczędzanie wody, poprawa jakości gleby, kompostowanie, ściółkowanie oraz odpowiednie łączenie roślin.

Zamiast nieustannie walczyć z naturą, człowiek próbuje wykorzystać zachodzące w niej procesy.

To ogród, w którym ważniejsze od perfekcyjnie przystrzyżonego trawnika może być pytanie: czy poszczególne elementy całego systemu wzajemnie się wspierają?

Ogród wertykalny – kiedy ogród zaczyna rosnąć pionowo

Co zrobić, gdy brakuje miejsca? Można wykorzystać ścianę.

Ogród wertykalny, nazywany również zieloną ścianą, pozwala uprawiać rośliny na pionowych powierzchniach.

Takie rozwiązania pojawiają się na elewacjach, balkonach, tarasach, w biurach, restauracjach i mieszkaniach. To szczególnie interesujący kierunek w miastach, gdzie każdy metr powierzchni jest cenny.

Ogród sensoryczny – ogród, którego nie tylko się ogląda

Większość klasycznych ogrodów projektujemy przede wszystkim dla wzroku.

Ogród sensoryczny idzie znacznie dalej.

Ma angażować:

wzrok, słuch, węch, dotyk, a w odpowiednio zaprojektowanych przestrzeniach również smak.

Pachnące zioła, szumiące trawy, różne faktury liści, woda, kamienie i jadalne owoce sprawiają, że człowiek doświadcza przestrzeni całym ciałem.

To ogród, który mówi nie tylko: „popatrz”, ale również: „dotknij, powąchaj, posłuchaj i poczuj”.

Ogród deszczowy – gdy deszczówka staje się zasobem

Przez wiele lat wodę opadową starano się jak najszybciej odprowadzić z posesji.

Ogród deszczowy odwraca tę logikę.

Specjalnie przygotowana niecka z odpowiednimi roślinami może przejmować część wody spływającej np. z dachu lub utwardzonej nawierzchni i pomagać zatrzymać ją na terenie działki.

W czasach częstszych okresów suszy i gwałtownych opadów takie rozwiązania stają się szczególnie interesujące.

Ogród japoński – natura zamieniona w sztukę

Ogród japoński jest jednym z najbardziej charakterystycznych stylów ogrodowych świata.

Kamienie, woda, odpowiednio formowane drzewa, ścieżki, mech i ograniczona liczba starannie dobranych roślin mają tworzyć harmonijny krajobraz.

Nie chodzi tutaj o zgromadzenie jak największej liczby gatunków.

Znacznie ważniejsze są proporcje, symbolika, asymetria i atmosfera.

Ogród zen – kiedy pustka również staje się elementem projektu

Jeszcze dalej w stronę minimalizmu prowadzi ogród zen.

Kamienie mogą symbolizować góry, a odpowiednio zagrabiony żwir – wodę. Roślin może być niewiele.

Najważniejszy staje się spokój kompozycji.

To fascynujący przykład pokazujący, że ogród nie musi być pełen kwiatów, aby wywierał ogromne wrażenie.

Ogród botaniczny – żywe muzeum roślin

Ogród botaniczny pełni zupełnie inną funkcję niż typowy ogród przydomowy.

Gromadzi udokumentowane kolekcje roślin wykorzystywane do celów naukowych, edukacyjnych i ochronnych.

Można zobaczyć w nim gatunki pochodzące z różnych stron świata, kolekcje roślin leczniczych, użytkowych, wodnych, górskich czy tropikalnych.

Niektóre ogrody posiadają ogromne szklarnie i palmiarnie, dzięki którym możemy znaleźć się wśród tropikalnych roślin nawet podczas europejskiej zimy.

Ogród dendrologiczny – królestwo drzew i krzewów

Jeżeli ogród specjalizuje się przede wszystkim w drzewach i krzewach, możemy mieć do czynienia z arboretum lub ogrodem dendrologicznym.

Ogród dendrologiczny pozwala porównywać gatunki pochodzące z różnych części świata i obserwować ich rozwój przez dziesięciolecia.

To prawdziwa żywa biblioteka drzew.

Niewielka sadzonka może po stu latach stać się monumentalnym okazem, który sam w sobie stanowi fragment historii danego miejsca.

Ogród zoologiczny – dlaczego nazywamy go ogrodem?

To ciekawy wyjątek.

Ogród zoologiczny jest miejscem, w którym utrzymuje się i prezentuje zwierzęta, a współczesne ogrody zoologiczne mogą również uczestniczyć w edukacji, badaniach i programach ochrony gatunków.

Dlaczego zatem „ogród”?

Nazwa ma historyczne korzenie związane z określeniami zoological garden czy jardin zoologique. Z czasem utrwaliła się również w języku polskim.

Współczesne zoo coraz częściej wykorzystuje przy tym roślinność oraz elementy krajobrazu do tworzenia wybiegów przypominających naturalne środowiska zwierząt.

A to dopiero początek

Lista rodzajów ogrodów jest znacznie dłuższa.

Istnieją również:

• ogrody skalne,
• ogrody leśne,
• ogrody naturalistyczne,
• ogrody wiejskie,
• ogrody angielskie,
• ogrody francuskie,
• ogrody śródziemnomorskie,
• ogrody wodne,
• ogrody ziołowe,
• ogrody warzywne,
• ogrody na dachach,
• ogrody zimowe,
• ogrody terapeutyczne,
• ogrody edukacyjne.

Co więcej, jeden ogród może łączyć kilka różnych koncepcji jednocześnie.

Przydomowa przestrzeń może mieć fragment sensoryczny, niewielki ogród deszczowy, warzywnik prowadzony według zasad permakultury oraz zakątek inspirowany ogrodem japońskim.

Dobry ogród może zwiększyć wartość domu nawet o 10–30%

Ciekawostka: ogród może być większy od niejednego miasta

Gdy słyszymy słowo „ogród”, często wyobrażamy sobie kilkaset metrów kwadratowych przy domu. Tymczasem historyczne parki i ogrody, ogrody botaniczne czy rozległe kompleksy krajobrazowe mogą zajmować dziesiątki, setki, a nawet więcej hektarów.

Z drugiej strony współczesny ogród może zmieścić się na kilku metrach kwadratowych balkonu.

To pokazuje, że o tym, czy dana przestrzeń jest ogrodem, nie decyduje wyłącznie jej powierzchnia.

Czy ogród musi mieć trawnik?

Absolutnie nie.

To jedno z najbardziej utrwalonych wyobrażeń o przydomowym ogrodzie.

Trawnik jest tylko jednym z możliwych elementów. Można zastąpić go rabatami, roślinami okrywowymi, łąką, żwirem, ścieżkami, warzywnikiem lub inną roślinnością.

W małym ogrodzie rezygnacja z trawnika może nawet pozwolić znacznie lepiej wykorzystać dostępną powierzchnię.

Robot koszący do ogrodu. Czy warto go kupić i dla kogo będzie najlepszy?

Czy ogród musi być idealnie uporządkowany?

Również nie.

Współczesne podejście do projektowania zieleni coraz częściej pozwala na większą naturalność.

Opadłe liście pozostawione w odpowiednim miejscu, fragment martwego drewna, kwitnąca łąka czy gęste krzewy mogą tworzyć siedliska dla owadów, ptaków i innych organizmów.

Ogród nie musi więc przypominać perfekcyjnie wysprzątanego salonu.

Czasami właśnie odrobina kontrolowanej „dzikości” sprawia, że zaczyna naprawdę żyć.

Ogród przyszłości – mniej dekoracji, więcej funkcji?

Zmiany klimatu, coraz gęstsza zabudowa miast oraz rosnąca świadomość ekologiczna prawdopodobnie będą coraz mocniej wpływać na sposób projektowania ogrodów.

Już dziś rośnie zainteresowanie:

zbieraniem deszczówki, ogrodami deszczowymi, zielonymi dachami, ogrodami wertykalnymi, rodzimymi gatunkami roślin, łąkami kwietnymi, permakulturą oraz tworzeniem przestrzeni przyjaznych zapylaczom.

Ogród przyszłości nie musi więc oznaczać skomplikowanych technologii.

Paradoksalnie może oznaczać lepsze zrozumienie procesów, które natura wykorzystuje od milionów lat.

Ogród – coś znacznie więcej niż kawałek zieleni

Czym więc jest ogród?

Może być źródłem żywności, miejscem odpoczynku, przestrzenią edukacyjną, kolekcją roślin, laboratorium naukowym, schronieniem dla zwierząt albo dziełem sztuki.

Może mieć geometryczny układ francuskiego założenia, naturalność ogrodu permakulturowego, symbolikę ogrodu japońskiego, minimalizm zen, bogactwo kolekcji ogrodu botanicznego albo praktyczną funkcję ogrodu deszczowego.

I właśnie ta różnorodność jest w ogrodach najbardziej fascynująca.

Od tysięcy lat zmieniają się style, rośliny, technologie i potrzeby człowieka, ale sama idea pozostaje podobna: stworzyć fragment przestrzeni, w którym człowiek i natura spotykają się na ustalonych przez nas – a coraz częściej również przez samą naturę – zasadach.

Dlatego pytanie „ogród – co to jest?” nie ma jednej krótkiej odpowiedzi. Ogród jest jednocześnie miejscem, pomysłem i żywym systemem, który nigdy nie pozostaje dokładnie taki sam. Rośnie, dojrzewa, zmienia się wraz z porami roku i kolejnymi pokoleniami ludzi.

I być może właśnie dlatego ogród nigdy nie jest naprawdę skończony.

Jaki sekator wybrać do ogrodu? Nożycowy, kowadełkowy, teleskopowy czy akumulatorowy?

FAQ – Ogród: najczęściej zadawane pytania

Co to jest ogród?

Ogród to celowo zagospodarowana przestrzeń, w której człowiek wykorzystuje rośliny i inne elementy krajobrazu do celów wypoczynkowych, ozdobnych, użytkowych, edukacyjnych lub przyrodniczych. Ogród może znajdować się przy domu, w mieście, na dachu, a nawet na ścianie budynku.

Ogród – co to znaczy?

Pojęcie ogród oznacza wydzieloną i w pewnym stopniu kształtowaną przez człowieka przestrzeń. Może być przeznaczona do uprawy roślin, produkcji żywności, wypoczynku, ochrony przyrody, edukacji lub tworzenia atrakcyjnego krajobrazu.

Jaka jest definicja ogrodu?

Najprostsza definicja ogrodu określa go jako teren zagospodarowany przez człowieka, zwykle z wykorzystaniem roślinności. Współczesny ogród może łączyć funkcje estetyczne, rekreacyjne, użytkowe i ekologiczne.

Kiedy powstały pierwsze ogrody?

Historia ogrodów sięga starożytności. Rozbudowane założenia ogrodowe istniały m.in. w Egipcie, Persji, Grecji i Rzymie. Ogrody służyły wówczas zarówno uprawie roślin, jak i wypoczynkowi czy podkreślaniu znaczenia właściciela.

Jakie są najważniejsze rodzaje ogrodów?

Istnieje ogromna liczba rodzajów ogrodów. Możemy wyróżnić m.in. ogród przydomowy, permakulturowy, wertykalny, sensoryczny, deszczowy, japoński, zen, botaniczny, dendrologiczny, zoologiczny, naturalistyczny, skalny, wodny, warzywny i ziołowy.

Co to jest ogród przydomowy?

Ogród przydomowy to przestrzeń znajdująca się bezpośrednio przy domu. Może obejmować trawnik, rabaty, drzewa, krzewy, taras, warzywnik, sad, oczko wodne oraz strefę wypoczynkową.

Co to jest ogród permakulturowy?

Ogród permakulturowy projektuje się tak, aby wykorzystywać i naśladować procesy zachodzące w naturalnych ekosystemach. Ważne są w nim m.in. różnorodność roślin, ochrona gleby, kompostowanie, oszczędzanie wody oraz ograniczenie niepotrzebnej ingerencji człowieka.

Co to jest ogród wertykalny?

Ogród wertykalny to ogród tworzony na powierzchni pionowej. Rośliny mogą rosnąć na specjalnie przygotowanej ścianie, konstrukcji lub systemie modułowym. Zielone ściany wykorzystuje się zarówno na zewnątrz, jak i we wnętrzach.

Co to jest ogród sensoryczny?

Ogród sensoryczny został zaprojektowany tak, aby pobudzać różne zmysły. Wykorzystuje kolory, zapachy, dźwięki, różnorodne faktury oraz – w odpowiednich miejscach – jadalne rośliny. Dzięki temu ogród można nie tylko oglądać, ale również dotykać, wąchać, słuchać i poznawać poprzez smak.

Co to jest ogród deszczowy?

Ogród deszczowy to specjalnie zaprojektowana przestrzeń pomagająca zagospodarować wodę opadową. Może przejmować część deszczówki spływającej z dachów, podjazdów lub innych powierzchni i umożliwiać jej stopniowe wsiąkanie albo zatrzymanie.

Co to jest ogród japoński?

Ogród japoński jest stylem ogrodowym opartym na harmonii, naturalności, asymetrii i symbolice. Charakterystycznymi elementami są kamienie, woda, odpowiednio dobrane i formowane rośliny, mech oraz ścieżki.

Czym ogród zen różni się od ogrodu japońskiego?

Ogród zen jest związany z japońską tradycją ogrodową, ale zwykle wyróżnia się większym minimalizmem. Szczególnie charakterystyczne są kompozycje kamieni oraz żwiru, który może symbolizować wodę. Ogród japoński jest pojęciem znacznie szerszym.

Co to jest ogród botaniczny?

Ogród botaniczny posiada udokumentowane kolekcje żywych roślin wykorzystywane przede wszystkim do badań, edukacji, ochrony przyrody i popularyzowania wiedzy botanicznej. Może obejmować m.in. arboretum, szklarnie, palmiarnie oraz kolekcje roślin z różnych części świata.

Co to jest ogród dendrologiczny?

Ogród dendrologiczny specjalizuje się przede wszystkim w drzewach i krzewach. Pozwala poznawać i porównywać różne gatunki oraz odmiany roślin drzewiastych. Zbliżonym pojęciem jest arboretum.

Dlaczego ogród zoologiczny nazywa się ogrodem?

Nazwa ma podłoże historyczne. Ogród zoologiczny jest terenem przeznaczonym przede wszystkim do utrzymywania i prezentowania zwierząt. Współczesne zoo może również prowadzić działalność edukacyjną, naukową oraz uczestniczyć w programach ochrony gatunków.

Czy ogród musi mieć trawnik?

Nie. Ogród bez trawnika może składać się z rabat, drzew, krzewów, roślin okrywowych, łąki, ścieżek, żwiru, warzywnika czy elementów wodnych. Trawnik jest tylko jednym z wielu możliwych elementów ogrodu.

Czy ogród można stworzyć na małej powierzchni?

Tak. Nawet niewielki fragment działki, taras lub balkon można zagospodarować jako ogród. Przy bardzo ograniczonej powierzchni szczególnie interesującym rozwiązaniem może być ogród wertykalny, wykorzystujący przestrzeń pionową.

Jakie funkcje może pełnić ogród?

Ogród może pełnić funkcję ozdobną, wypoczynkową, użytkową, edukacyjną, naukową, terapeutyczną oraz przyrodniczą. Jeden ogród może jednocześnie realizować kilka różnych zadań.

Czy ogród może pomagać przyrodzie?

Tak. Odpowiednio zaprojektowany ogród może zapewniać pożywienie i schronienie ptakom, zapylaczom oraz innym organizmom. Szczególnie wartościowe są różnorodne nasadzenia, kwitnące rośliny, drzewa, krzewy, miejsca z wodą oraz fragmenty pozostawione w bardziej naturalnym stanie.

Czy ogród musi być regularnie i intensywnie pielęgnowany?

Nie każdy. Ilość pracy zależy przede wszystkim od projektu i zastosowanych roślin. Ogród z dużym trawnikiem, formowanymi żywopłotami i wieloma wymagającymi gatunkami może potrzebować częstej pielęgnacji. Ogród naturalistyczny może wymagać jej znacznie mniej.

Czym różni się ogród od parku?

Granica nie zawsze jest jednoznaczna. Park jest zazwyczaj większym terenem zieleni przeznaczonym głównie do rekreacji i wypoczynku. Ogród może być mniejszy, bardziej intensywnie zaprojektowany i posiadać konkretną funkcję, np. użytkową, naukową czy kolekcjonerską.

Jak zaprojektować dobry ogród?

Projektowanie warto rozpocząć od analizy powierzchni działki, gleby, nasłonecznienia, wilgotności i potrzeb użytkowników. Dopiero później należy planować ścieżki, drzewa, rabaty, trawnik, strefy wypoczynku, wodę oraz pozostałe elementy.

Czy w jednym ogrodzie można połączyć kilka stylów?

Tak. Współczesny ogród przydomowy może łączyć różne rozwiązania – np. ogród deszczowy, fragment sensoryczny, warzywnik permakulturowy i część inspirowaną stylem japońskim. Ważne, aby całość była funkcjonalna i wizualnie spójna.

Dlaczego warto mieć ogród?

Ogród zapewnia przestrzeń do wypoczynku i kontaktu z przyrodą, umożliwia uprawę własnych roślin oraz może wspierać lokalną bioróżnorodność. Dobrze zaprojektowany staje się naturalnym przedłużeniem domu i zmienia się wraz z porami roku.

Jak będzie wyglądał ogród przyszłości?

Coraz większe znaczenie mogą mieć ogrody oszczędzające wodę, ogrody deszczowe, zielone dachy, ogrody wertykalne, rośliny rodzime, łąki kwietne oraz rozwiązania wspierające bioróżnorodność. Ogród przyszłości prawdopodobnie będzie nie tylko piękny, ale przede wszystkim wielofunkcyjny.

Artykuł został przygotowany przy współpracy ze specjalistami i doświadczonymi ogrodnikami firmy NOWOGARDEN https://nowogarden.pl/